Ten raport nie jest nowy – pochodzi z 2020 roku. W dodatku jest dostępny wyłącznie w języku katalońskim. Myślę, że jednak warto go tutaj omówić, bo wnioski są niezwykle ciekawe i ważne dla szukających dobrej, hiszpańskiej oliwy wysokiej jakości z Katalonii.
Oliwa z Hiszpanii a oliwa z Katalonii
Hiszpania jest największym producentem oliwy z oliwek na świecie. W dobrych latach odpowiada za ponad 40% globalnej produkcji. To tu zapadają decyzje cenowe, to stąd wychodzą miliony ton oliwy, które później trafiają na półki w całej Europie i poza nią.
Na tym tle Katalonia wydaje się regionem szczególnym. To tylko 3,5% produkcji hiszpańskiej oliwy. To nie Andaluzja. Od dekad postrzegana jako obszar oliwy jakościowej, mocno związanej z terroir i tradycją.
To właśnie w Katalonii znajduje się ojczyzna szczepu Arbequina – jednej z najbardziej rozpoznawalnych odmian na świecie. Delikatnej, aromatycznej, często polecanej na start przygody z oliwą extra virgin. Wszystko to buduje wizerunek regionu jako miejsca, gdzie „dobra oliwa po prostu musi być”.
Tyle, że ten obraz trochę się komplikuje, gdy spojrzysz na twarde dane z raportu ACCIO…
Katalonia to producent czy przede wszystkim eksporter?
Raport ACCIÓ dotyczący sektora oliwy z oliwek w Katalonii pokazuje coś, co na pierwszy rzut oka może zaskakiwać.
W 2019 roku produkcja oliwy w Katalonii wynosiła średnio około 29 tysięcy ton rocznie. To realny, ale raczej umiarkowany wolumen, jak na region o takiej reputacji.
Tymczasem firmy działające w Katalonii sprzedały i wyeksportowały w tym samym okresie około 210 tysięcy ton oliwy. Różnica jest ogromna i nie da się jej wytłumaczyć wydajnością czy zapasami.
Wniosek jest prosty:
Katalonia jest znacznie ważniejszym eksporterem i centrum handlowym niż producentem surowca.
Około 85% oliwy sprzedawanej z Katalonii nie pochodzi z katalońskich gajów. Jest skupowana z innych regionów Hiszpanii, czasem również z basenu Morza Śródziemnego, a następnie blendowana, rozlewana i wysyłana dalej w świat.
Co to oznacza dla Ciebie jako konsumenta?
Że informacja o miejscu butelkowania mówi bardzo niewiele. Kluczowe jest miejsce zbioru oliwek — a tego na etykiecie często nie ma – no bo nie za bardzo jest się czym chwalić…
Oliwa EVOO w eksporcie z Katalonii – liczba robi wrażenie, ale trzeba uważać
Raport pokazuje, że około 63% eksportowanej oliwy to oliwa extra virgin (EVOO). Na papierze wygląda to jak triumf jakości. Jednak ta liczba wymaga doprecyzowania.
Zdecydowana większość tego wolumenu to oliwa rynku masowego. EVOO w rozumieniu norm handlowych, ale niekoniecznie EVOO rzemieślnicza lub „gourmet”. Taka oliwa:
- jest mieszana (blendowana) z różnych partii i regionów,
- projektowana pod stabilność smaku, nie pod wyrazisty charakter,
- często trafia do dużych sieci handlowych i marek własnych.
Dla producenta oznacza to jedno: presję na cenę.
Dla konsumenta – produkt poprawny, ale pozbawiony tożsamości. To oliwa EVOO, która ma „się podobać” na rynku masowym.
Gdzie w tym wszystkim jest oliwa gourmet?
Raport wyraźnie pokazuje, że segment oliwy gourmet stanowi zaledwie ułamek eksportu. Wolumenowo to kilka procent rynku, generowany przez niewielką grupę producentów.
To właśnie ci producenci:
- pracują na lokalnych oliwkach, często z jednego obszaru,
- zbierają wcześniej, kosztem wydajności,
- butelkują krótkie serie z jednej kampanii.
W statystykach giną. W jakości – robią całą różnicę.
Dla świadomego konsumenta to ważna informacja: najlepsze oliwy z Katalonii nie są tymi, które odpowiadają za największy eksport. One często trafiają do wąskiego grona odbiorców, sklepów specjalistycznych i klientów, którzy wiedzą, czego szukają.
Co to oznacza dla Ciebie, jako konsumenta?
Jeśli sięgasz po oliwę z Katalonii, pamiętaj o kilku rzeczach.
Po pierwsze, miejsce rozlewu to nie to samo co miejsce pochodzenia oliwek. Informacja „bottled in Spain” albo „product of Spain” mówi bardzo niewiele o jakości.
Po drugie, jeśli zależy Ci na EVOO gourmet, szukaj oliw:
- z jasno podanym pochodzeniem oliwek,
- z określonym rokiem zbioru,
- od producenta, którego można zidentyfikować, a nie tylko marki.
Po trzecie, miej świadomość, że cena odzwierciedla model produkcji. Oliwa rzemieślnicza kosztuje więcej, bo:
- daje mniejszy plon,
- wymaga większej kontroli,
- nie jest uśredniana.
Oliwa Gourmet z Katalonii jednak istnieje!
Katalonia pozostaje jednym z najciekawszych regionów oliwnych w Hiszpanii. Jest ojczyzną Arbequiny, miejscem o silnej tradycji i realnym potencjale jakościowym. Jednocześnie dane z raportu ACCIO jasno pokazują, że dziś pełni ona przede wszystkim rolę centrum handlu i eksportu oliwy, a nie wyłącznie jej źródła.
Dla Ciebie to dobra wiadomość – pod warunkiem, że wiesz, jak czytać etykietę i nie dajesz się zwieść marketingowym sloganom.
Bo dobra oliwa z Katalonii istnieje. Trzeba tylko wiedzieć, gdzie jej szukać i dlaczego kosztuje więcej.
Źródło ilustracji tytułowej i w treści: Raport ACCIÓ
